Op weg naar meer rust, goed omgaan met stress

09.07.2025

Wat is stress?

Stapelt je werk zich op kantoor steeds meer op en wordt de berg  maar niet kleiner? Haast je je van de ene afspraak naar de andere? Heb je het gevoel dat je constant onder druk staat en niet tot rust kunt komen? Dan vergaat het je net zoals vele anderen in het leven van dag tot dag. Wat zich hier afspeelt zijn negatieve stresssituaties met ongezonde stress. We hebben de term stress stevig geïntegreerd in ons dagelijks leven en we herkennen het als we ons gestrest voelen. Maar wat is stress precies en hoe kunnen we stress definiëren? Dat is namelijk nog niet zo eenvoudig.

Volgens stressonderzoeker Hans Selye is stress een psychologische en fysiologische reactie bij mensen die veroorzaakt wordt door specifieke externe stimuli (stressoren) die iemand in staat stelt om te gaan met bepaalde eisen enerzijds en de daaruit voortvloeiende fysieke en mentale belasting anderzijds. In stressonderzoek wordt stress opgevat als een toestand waarin mensen zich bevinden en wordt niet gezien als de oorzaak die het teweeg brengt.

Stress hoeft niet altijd te leiden tot buitensporige vereisten en pure wanhoop. Mensen hebben uitdagingen nodig omdat die hen fysiek en mentaal onder spanning zetten. Deze spanningssituatie genereert stressenergie. Het heeft een positief effect als er een balans is tussen externe invloeden en individuele capaciteiten. Tot op zekere hoogte kan stress ons ook tot topprestaties aanzetten, wat zonder druk niet mogelijk zou zijn. Deze positieve en productieve stress kan zelfs plezierig, stimulerend en motiverend zijn. Sommige mensen hebben een bepaald stressniveau nodig om überhaupt productief te kunnen zijn.

Zo ontstaat stress

Het probleem is de stress die ontstaat door het gevoel niet genoeg hulpmiddelen te hebben om aan de eisen te voldoen. Hulpmiddelen kunnen van intellectuele, fysieke, materiele of sociale aard zijn. Een gebrek aan deze middelen, zoals tijd en vaardigheden, effectief werk en management, veroorzaakt stress. Deze triggers worden stressoren genoemd. Stressoren worden als zodanig herkend door je subjectieve waarneming en evaluatie. Deze resulteren in stressreacties, zoals onrustig slapen, je depressief en uitgeput voelen en hoofdpijn hebben.

Stress is individueel

Stress beïnvloedt iedereen anders en is individueel. Afhankelijk van hoe je een situatie beoordeelt en hoe je je middelen inschat om met stress om te gaan, ben je meer of minder gestrest. Het kan gebeuren dat jij en je collega’s allemaal dezelfde taak op het werk moeten uitvoeren, maar dat de taak jou aanzienlijk meer stress bezorgt dan je collega’s. Dit betekent niet dat je ondergekwalificeerd of ongeschikt bent , maar dat je je middelen op dat moment onderschat. Misschien heb je ’s middags een andere afspraak en moet je daarom eerder weg. De gedachte dat je het werk in minder tijd af moet maken, geeft je stress.

Kortom: stress ontstaat wanneer de eisen als hoog worden ervaren en je persoonlijke copingopties (middelen en vaardigheden) als laag. Maar wat kun je doen om dit tegen te gaan?

Stress: wat kan ik eraan doen?

We hebben 99 handige tips uitgezocht voor je persoonlijke stressmanagement. Je kunt deze gemakkelijk toepassen op kantoor of thuis. Het is belangrijk dat je verschillende tips uitprobeert en kijkt wat voor jou het beste werkt. Want niet alle stress is hetzelfde. Niet iedereen is op dezelfde manier gestrest, maar iedereen tikt een beetje anders aan als hij gestrest is. Mensen gedragen zich anders in stressvolle situaties. Sommigen vermijden stress, zijn meegaand of zoeken de confrontatie op, terwijl anderen zich liever terugtrekken. Hoe je je gedraagt onder stress hangt af van je persoonlijkheid. Je moet zowel je normale gedrag kennen als je gedrag onder stress. Alleen zo kun je je gestreste gedrag herkennen en het tegengaan. Je vermogen om met stress om te gaan hangt ook af van je omgeving. Je kunt immers op kantoor niet even op de racefiets stappen in een maatpak om je te ontspannen

Het initiatief ligt nu bij jou: Neem een moment en luister naar jezelf

Hoe voel je je nu? Voel je je nu gestrest? Zo ja, wat veroorzaakt die stress op dit moment? Probeer op elke vraag een antwoord te vinden. Als het helpt, kun je je gedachten noteren en een soort stressdagboek beginnen om de stressoren te identificeren.

Houd er echter rekening mee dat stress individueel is en dat je er open en eerlijk over moet nadenken om op de lange termijn meer stressvrij te zijn in het dagelijks leven, op kantoor of tijdens de vakantie. Als je op kantoor bent of op reis, kun je jezelf deze drie vragen steeds opnieuw stellen. Als je dan opschrijft hoe je je voelt, wanneer je gestrest was en waarom, zal het je helpen om de juiste maatregelen te vinden om het tegen te gaan. Je kunt je gedachten opschrijven op de notitie-app van je smartphone, zodat je ze altijd bij je hebt en ze kunt aanvullen. Of je kunt een klein notitieboekje kopen om onderweg mee te nemen. Neem elke dag een moment om naar jezelf te luisteren. Wat vertelt je lichaam je? Hoe zit het met je hulpmiddelen? Heb je je limiet al bereikt?

Ga er nu mee aan de slag:

Wil je een expert in stressmanagement worden? Dit kan door de certificering voor het persolog® stressmanagementmodel te doen. Het helpt je om de oorzaken van stress op de lange termijn te beïnvloeden en te veranderen, en korte termijn strategieën helpen om acute spanning te verminderen en verdere escalatie te voorkomen.

Het stressmanagementmodel biedt competentie voor meer zelfvertrouwen en mindfulness

Mensen die stresscompetent zijn, zijn meer ontspannen en kunnen beter omgaan met turbulente tijden. Maar wat kenmerkt stresscompetente mensen?

  • Ze kennen zichzelf – Mensen met stresscompetentie weten wat hen stress geeft en hoe ze reageren onder druk. Hierdoor kunnen ze gerichte strategieën gebruiken om beter met stress om te gaan.
  • Ze staan zichzelf toe om rustig te zijn – Ze weten dat ze niet alles onder controle hebben, kunnen delegeren en gunnen zichzelf af en toe een pauze. Ze kunnen nadenken over de eisen die ze aan zichzelf stellen.
  • Ze hebben sterke en gezonde relaties – Ze kunnen relaties opbouwen, duidelijk communiceren, conflicten in hun privé- en werkomgeving oplossen en steun krijgen van hun omgeving.
  • Ze kennen hun speelruimte en gebruiken die ook – Ze nemen organisatiestructuren en werkprocessen onder de loep, gebruiken hun speelruimte en openen bewust nieuwe speelruimte. Ze kunnen situaties beïnvloeden volgens hun eigen ideeën.
  • Ze bewaren een evenwicht tussen kunnen en moeten – Ze kunnen goed omgaan met de eisen van de werkplek. Wanneer ze worden geconfronteerd met onrealistische verwachtingen, verduidelijken ze de hoeveelheid werk die daadwerkelijk kan worden beheerd. Ze handelen proactief.

Naast de certificering is er ook een andere optie om aan stressmanagement te proeven en dat is meedoen aan de expertdag ‘Stresscoping op de werkplek’ die persolog Nederland op 27 november 2025 aanbiedt.

Hoe dan ook; laat stress je niet onderuit halen, maar wees je ervan bewust en manage je stress!